เวลาที่เราบริโภคมักไม่คิดอะไรกันมากมาย
นอกจากว่าที่ไหนสะดวก ถูก (หรือแพง) อร่อย ก็จะแห่กันไปลิ้มชิมรสให้ได้
ต่อเมื่อภัยร้ายนั้นได้สำแดงเดชออกมาในรูปแบบของอาการเจ็บป่วยที่ผิดแปลกไปจากบรรพบุรุษของเรา
หรือเกิดโรคบางโรคขึ้นกับคนที่ยังไม่น่าถึงวัยที่จะต้องเกิด
เราจึงเพิ่งมาตระหนักว่า อ้อ! You are what you eat (แต่กว่าจะคิดได้มันก็มักจะ
Too Late ไปแล้วเสมอ)
ในยุคนี้มีการพูดถึงเรื่องของอาหารธรรมชาติ
อาหารออร์แกนิก อาหารมังสวิรัติ และอาหารสุขภาพ อะไรต่อมิอะไรกันมากขึ้น
และเป็นที่น่ายินดีที่การตื่นตัวนี้เกิดขึ้นทั้งทางด้านผู้บริโภคและผู้ผลิต
อย่างไรก็ตาม ถ้าจะให้ครบถ้วนกระบวนความก็ควรจะต้องพิจารณาถึงภาชนะบรรจุกันด้วยนะครับ
เพราะถ้าอาหารปลอดสารพิษทำมาดีอย่างไร แต่ถูกนำมาบรรจุในภาชนะบรรจุที่มีพิษ...มันก็เข้าวังวนเดิม
วันนี้จึงขอย้อนยุคนำเสนอเรื่องราวของภาชนะบรรจุจากธรรมชาติมาเล่าสู่กันฟัง
เผื่อเป็นแนวคิดให้หลายๆ คนได้นำไปปรับใช้ (ตามโอกาสอันควร)
ทดแทนภาชนะที่ทำจากวัสดุสังเคราะห์บางประเภท ถือเป็นการยิงปืนครั้งเดียวได้นกสองตัว
คือช่วยสร้างความปลอดภัยให้ตัวเอง และช่วยรักษาโลกของเราให้ปราศจากขยะมีพิษด้วย
มาเริ่มต้นกันที่ภาชนะบรรจุคลาสสิกตลอดกาลของไทยกันดีกว่าครับ
นั่นก็คือ ใบตอง
ใบตองสามารถนำมาใช้เป็นภาชนะบรรจุได้ทั้งอาหารคาวและอาหารหวาน
ใบตองคุณภาพดีที่สุดคือใบตองของกล้วยตานี เพราะมีใบขนาดใหญ่
สีเขียวเข้ม เนื้อละเอียดนิ่มและเหนียวกว่าใบตองชนิดอื่นๆ ส่วนใบตองกล้วยน้ำว้าก็ใช้ได้
แต่เหมาะสำหรับห่อขนมขนาดเล็ก หลักการเลือกใบตองคือควรใช้ใบตองที่มีอายุปานกลาง
สีเขียวแก่ ใบโตเต็มที่ ถ้าจะตัดจากต้นในบ้านควรตัดในเวลาเช้า
และอย่านำใบตองที่ตัดจากต้นไปใช้ทันที ควรผึ่งให้น้ำค้างที่เกาะอยู่แห้งเสียก่อน
ก่อนนำใบตองมาใช้ควรใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดใบตองทั้งสองด้านให้สะอาด
แล้วจึงนำมาตัดฉีกตามความต้องการ สำหรับใบตองสดสามารถนำมาใช้ห่ออาหารหรือทำเป็นกระทงบรรจุอาหารได้หลายรูปแบบ
ดังนี้
1.
ห่อ ถ้าจะใช้ใบตองสดมาห่ออาหารอาจต้องมีวัสดุประกอบ
ได้แก่ เส้นตอก ไม้กลัด มาเสริมด้วย ทั้งนี้แล้วแต่วิธีการห่อ
การห่อสวม เป็นการห่อที่ง่ายที่สุด นิยมใช้ห่อของแบบชั่วคราวและปริมาณน้อยๆ
ขั้นตอนการห่อคือ
-
เตรียมใบตอง 2 แผ่น เจียนปลายให้เป็นรูปรี เอาด้านสีอ่อนหรือด้านนวลประกบกันโดยให้แผ่นเล็กอยู่ด้านบน
-
ใส่อาหารที่ต้องการจะห่อไว้ตรงกลางใบตอง
-
โอบปลายใบตองทั้งสองด้านเข้าหากัน ให้ด้านซ้ายอยู่ด้านใน ด้านขวาหุ้มทับด้านซ้าย
ห่อประกบกันจนสนิท แล้วกลัดไม้กลัด
การห่อทรงเตี้ย นิยมใช้ห่อขนมจำพวกข้าวเหนียวหน้าต่างๆ
ขนมเป็นชิ้นๆ เช่น ขนมถาด วิธีการห่อทำดังนี้
-
เตรียมใบตอง 2 แผ่น กว้าง 3-5 นิ้ว และยาว 6-8 นิ้ว เจียนปลายเป็นรูปรี
เอาด้านสีอ่อนหรือด้านนวลประกบกันโดยให้แผ่นเล็กอยู่ด้านบน
-
นำอาหารมาวางไว้ตรงกลางห่อ มือขวายกริมใบตองขึ้น มือซ้ายจับชายใบตองด้านที่จะทำมุมสวมเข้ามา
จากนั้นใช้มือขวาจับชายใบตองด้านขวาให้สวมทับชายด้านซ้าย แล้วกลัดด้วยไม้กลัด
การห่อทรงสูง นิยมใช้ห่อขนมนึ่งจำพวกขนมสอดไส้ ขนมกล้วย
ขนมตาล ลักษณะพิเศษของการห่อแบบนี้คือจะมีทางมะพร้าวคาดห่อขนมและกลัดด้วยไม้กลัด
ขั้นตอนการห่อก็คือ
-
เตรียมใบตอง 2 แผ่น โดยใบตองชั้นนอกฉีกกว้างประมาณ 6 นิ้ว ยาว
8 นิ้ว ใบตองชั้นในฉีกกว้างประมาณ 5 นิ้ว ยาว 6 นิ้ว แล้วเจียนใบตองชั้นนอกและในให้มีหัวท้ายรี
จะได้ใบตองขนาด 5 x 8 นิ้ว และ 4 x 6 นิ้วตามลำดับ เตรียมทางมะพร้าวกว้าง
0.5 นิ้ว ยาว 12 นิ้ว และไม้กลัด
-
นำใบตองชั้นในวางบนใบตองชั้นนอก โดยให้ด้านสีอ่อน (ด้านนวล)
ประกบกัน ตักหน้าขนมใส่ลงไป ใส่ไส้ขนม แล้วตักหน้าขนมใส่ลงไปอีกให้ปิดไส้ขนม
- ห่อใบตองทางขวางทั้งสองด้านก่อน จากนั้นห่อทางด้านยาวประกบให้เป็นทรงสูง
แล้วใช้ทางมะพร้าวคาดห่อขนม (เรียกว่า เตี่ยว) กลัดด้วยไม้กลัด
ห่อข้าวต้มมัด (หรือข้าวต้มผัด) เป็นการห่อรูปทรงสี่เหลี่ยม
วิธีการห่อเริ่มต้นจาก
-
นำใบตองที่ฉีกไว้ 2 ขนาด คือขนาดกว้าง 8 นิ้วและ 7 นิ้วซ้อนทับกัน
โดยให้ใบตองแผ่นเล็กอยู่ด้านใน เอาด้านสีอ่อนหรือด้านนวลประกบกัน
วิธีวางใบตองให้วางกลับหัวท้ายและวางขวางกัน
-
จากนั้นใส่ข้าวเหนียวที่เตรียมไว้แผ่บางๆ ใส่กล้วย ใส่ข้าวเหนียวทับและใส่ถั่วดำ
-
จับขอบด้านข้างใบตองประกบเข้าหากัน โดยให้ใบตองแนบชิดกับตัวข้าวเหนียวที่สุด
จากนั้นม้วนปลายลงมา
-
จับมุม (ภาษาเทคนิคในการทำข้าวต้มมัดเรียกว่า จับนม) โดยพับปลายใบตองแต่ละด้านให้มีลักษณะทบกันเป็นมุม
แล้วพับปลายที่เหลือทบลงมา
-
เมื่อทำทั้งสองด้านเสร็จแล้วให้วางพักไว้ในถาดก่อน เพราะถือว่าทำได้เสร็จ
1 ข้างแล้ว ก็ห่อข้าวต้มมัดอีกข้างหนึ่งมาประกบ
-
มัดด้วยเส้นตอก 2 เส้นให้แน่น ทำปมเก็บที่ด้านข้างของมัดข้าวต้ม
การห่อขนมเทียน เป็นการห่อรูปทรงสามเหลี่ยมหรือพีระมิดโดยไม่ต้องใช้วัสดุอื่นช่วย
การทำเริ่มต้นจาก
-
ตัดใบตองให้เป็นรูปค่อนข้างกลม 2 ชิ้น โดยให้ชิ้นในเล็กกว่าชิ้นนอก
ประกบด้านสีอ่อนหรือด้านนวลเข้าหากัน
-
จากจุดศูนย์กลางของแผ่นใบตองให้ทำเป็นกรวยแหลม
-
ใส่ขนมลงไป พับตรงรอยจีบให้ปิดทับขนมลงมาก่อน แล้วพับริมทั้งสองข้างทบเข้ามาหากัน
จากนั้นสอดเก็บปลายด้านที่เหลือให้เรียบร้อย
ในครั้งหน้าเราจะมาคุยกันต่อถึงการแปลงร่างใบตองให้กลายเป็นกระทงสำหรับใส่อาหาร
รวมถึงแนะนำวัสดุธรรมชาติอื่นๆ ที่สามารถนำมาใช้เป็นบรรจุภัณฑ์สำหรับอาหารได้ด้วย
อย่าลืมติดตามนะครับ
|
